Michelle Kerswell, Rheolwr Cwricwlwm, Addysg Oedolion Cymru

Mewn byd sy’n aml yn cael ei ddifetha gan wrthdaro ac anghytgord, ni ellir gorbwysleisio arwyddocâd addysg heddwch. Mae pa mor bwysig yw hyn yn ymestyn i fyd yr oedolyn. Mae’r angen am addysg heddwch mewn addysg oedolion wedi dod yn fwyfwy amlwg wrth i gymdeithasau fynd i’r afael â heriau byd-eang, cymhleth. Mae’r blog hwn yn ymchwilio i’r rhesymau pam mae addysg heddwch yn anghenraid i oedolion sy’n dysgu, a sut y gall feithrin newid cadarnhaol ar lefelau personol, rhyngbersonol a chymdeithasol.

Diffinio Addysg Heddwch

Mae addysg heddwch yn cwmpasu ystod eang o gysyniadau sydd wedi’u hanelu at feithrin dealltwriaeth, goddefgarwch a’r sgiliau sydd eu hangen i ddatrys gwrthdaro. Mae’n annog unigolion i feddwl yn feirniadol, cyfathrebu empathig, a datrys problemau ar y cyd. Er ei fod yn aml yn cael ei gyflwyno mewn ysgolion, mae ei ymgorffori mewn addysg oedolion yr un mor hanfodol.

Hyrwyddo Twf Personol a Lles

Mae oedolion sy’n dysgu yn dod ag ystod amrywiol o brofiadau, credoau a gwerthoedd i’r amgylchedd dysgu. Mae addysg heddwch yn darparu llwyfan i’r unigolion hyn fynd i’r afael â rhagfarnau, syniadau rhagdybiedig, a stereoteipiau a allai fod ganddynt. Trwy ymarferion myfyriol a deialog agored, gall dysgwyr archwilio eu rhagfarnau personol a’u herio mewn awyrgylch diogel a chefnogol. Mae’r broses hon nid yn unig yn meithrin twf personol ac unigolion iach, hyderus, ond hefyd yn cyfrannu at well lles meddyliol ac emosiynol.

Gwella Perthnasoedd Rhyngbersonol

Mewn byd sy’n cael ei nodweddu fwyfwy gan gyfathrebu digidol cyflym, nid yw sgiliau rhyngbersonol cryf erioed wedi bod yn fwy hanfodol. Mae addysg heddwch yn rhoi’r offer i ddysgwyr sy’n oedolion lywio gwahaniaethau ac anghytundebau yn adeiladol. Mae meithrin sgiliau gwrando gweithredol, empathi a datrys gwrthdaro yn hwyluso perthnasoedd iachach mewn meysydd personol a phroffesiynol. Wrth i oedolion ddysgu cyfathrebu’n effeithiol a mynd i’r afael â gwrthdaro heb droi at ymddygiad ymosodol, maent yn cyfrannu at adeiladu cymdeithas fwy cytûn.

Grymuso Newid Cymdeithasol Cadarnhaol

Pan fydd oedolion yn cymryd rhan mewn addysg heddwch, maent yn dod yn gatalyddion ar gyfer newid cymdeithasol cadarnhaol. Gyda dealltwriaeth ddyfnach o wreiddiau gwrthdaro, effeithiau trais, a mecanweithiau cymod, mae dysgwyr mewn gwell sefyllfa i eirioli heddwch a chydlyniant yn eu cymunedau, a thu hwnt. Gallant ymuno ag ymdrechion i fynd i’r afael ag anghydraddoldebau systemig, hyrwyddo cyfiawnder cymdeithasol, ac ysgogi newid ar raddfa fwy.

Llywio Heriau Byd-eang

Mae’r 21ain ganrif yn cyflwyno set unigryw o heriau byd-eang, o newid hinsawdd i wahaniaethau economaidd. Mae llawer o’r heriau hyn yn cydblethu’n ddwfn â materion gwrthdaro a diogelwch. Trwy integreiddio addysg heddwch i addysg oedolion, gall cymdeithasau baratoi unigolion i fynd i’r afael â’r heriau hyn gydag empathi, meddwl beirniadol, a datrys problemau arloesol. Gall oedolion sy’n dysgu sy’n hyddysg mewn addysg heddwch gyfrannu at ddatblygu atebion cynaliadwy, sy’n blaenoriaethu lles y bobl a’r blaned.

Meithrin Dinasyddiaeth Weithgar

Mae dinasyddiaeth weithredol yn golygu ymwneud yn gyfrifol yn y broses ddemocrataidd. Mae addysg heddwch yn arfogi oedolion â’r wybodaeth a’r sgiliau sydd eu hangen i lywio tirweddau gwleidyddol cymhleth tra’n dangos parch at safbwyntiau amrywiol. Gall dinasyddion gwybodus sy’n blaenoriaethu heddwch eirioli dros bolisïau sy’n hyrwyddo diplomyddiaeth, cydweithrediad a chydlyniad cymdeithasol.

Mewn byd sy’n aml yn wynebu gwrthdaro ac anghytgord, ni ellir anwybyddu pwysigrwydd addysg heddwch mewn addysg oedolion. Trwy ddarparu fframwaith ar gyfer twf personol, gwell perthnasoedd rhyngbersonol, newid cymdeithasol cadarnhaol, ac ymgysylltu byd-eang effeithiol, mae addysg heddwch yn arfogi dysgwyr sy’n oedolion i fod yn eiriolwyr dros heddwch, ac yn barod i fyw bywydau boddhaus fel aelodau gwerthfawr o gymdeithas. Wrth i gymdeithasau ymdrechu am ddyfodol mwy cytûn, mae integreiddio addysg heddwch i addysg oedolion yn dod i’r amlwg fel anghenraid hanfodol a di-eiriau.

 

26 Tachwedd 2025

Angen cynllun newydd dewr i helpu 60,000 yn fwy o bobl i waith yng Nghymru a mynd i’r afael ag anweithgaredd economaidd.

Mae adroddiad newydd gan y Sefydliad Dysgu a Gwaith yn dadlau y dylai Cymru osod uchelgais dewr i o leiaf dri chwarter pobl oedran gweithio i fod mewn gwaith, gan gau’r bwlch cyflogaeth gyda gweddill y Deyrnas Unedig. Dywed yr adroddiad y byddai hyn yn hybu economi Cymru gan £1.4 biliwn ac yn arbed hyd at £500 miliwn y flwyddyn i drethdalwyr.

Darllen mwy

7 Tachwedd 2025

Sylw ar Gasnewydd – Lle o fewn lle

Mae Ufi VocTech Trust, mewn partneriaeth gydag Addysg Oedolion Cymru, Cyngor Dinas Casnewydd a’r Sefydliad Dysgu a Gwaith, wedi cyd-lansio cynllun arloesol seiliedig ar le i integreiddio addysg a chyfleoedd datblygu sgiliau yng nghymunedau dwyrain Casnewydd.

Darllen mwy

7 Tachwedd 2025

Rhoi sylw i arwyr addysg oedolion – dathlu’r tiwtoriaid sy’n ysbrydoli, cefnogi a thrawsnewid bywydau bob dydd

Mae’r Sefydliad Dysgu a Gwaith yn cyhoeddi lansio Gwobr Ysbrydoli! Tiwtoriaid 2026, sy’n dathlu ymroddiad, angerdd ac effaith tiwtoriaid addysg oedolion ledled Cymru.

Darllen mwy

23 Hydref 2025

Y Sefydliad Dysgu a Gwaith yn falch i gael achrediad fel Cyflogwr Pensiwn Byw

Mae’r Pensiwn Byw yn darged cynilion gwirfoddol ar gyfer cyflogwyr sydd eisiau helpu gweithwyr, yn arbennig y rhai ar gyflog isel, i grynhoi pot pensiwn fydd yn rhoi digon o incwm i ddiwallu anghenion beunyddiol sylfaenol mewn ymddeoliad. Cafodd ei lansio ym mis Mawrth 2023.

Darllen mwy

21 Hydref 2025

Cyflenwi marchnad lafur fwy cynhwysol yng Nghymru

Mae cymorth cyflogaeth yng Nghymru yn newid, gyda Llywodraeth Lafur y DU yn ymrwymo i ddatganoli pob rhaglen cymorth cyflogaeth ac eithrio rhai y Ganolfan Byd Gwaith.

Darllen mwy

15 Hydref 2025

Y Sefydliad Dysgu a Gwaith yn cyhoeddi’r Adroddiad Effaith diweddaraf ar gyfer 2024-25

Ein gweledigaeth yw cymdeithas deg a llewyrchus lle mae dysgu a gwaith yn galluogi pawb i wireddu eu potensial. Mae ein hadroddiad effaith diweddaraf yn rhoi sylw i’n gwaith rhwng mis Ebrill 2024 a mis Mawrth 2025.

Darllen mwy

13 Hydref 2025

Y Sefydliad Dysgu a Gwaith yn cyhoeddi Cyfarwyddwr newydd ar gyfer Cymru

Mae’r Sefydliad Dysgu a Gwaith heddiw wedi cyhoeddi penodiad Michelle Matheron yn Gyfarwyddwr Cymru Dysgu a Gwaith.

Darllen mwy

10 Hydref 2025

Paid Stopio Dysgu: Dathlu Llwyddiant yng Ngwobrau Ysbrydoli! Addysg Oedolion Eleni

Fis diwethaf roedd Abertawe yn llawn dathlu wrth i ni anrhydeddu llwyddiannau anhygoel dysgwyr sy’n oedolion yn y seremoni wobrwyo. Roedd yr ystafell yn llawn emosiwn, cynhesrwydd a straeon grymus am ddyfalbarhad a llwyddiant. Mae pob stori yn enghraifft wych o effaith dysgu gydol oes fel catalydd ar gyfer newid sy’n agor drysau, yn meithrin hyder ac yn sbarduno gwir drawsnewid.

Darllen mwy