Traddodwyd darlith Raymond Williams eleni gan gyn-fyfyriwr a graddedig er anrhydedd y Brifysgol Agored Dr Sabrina Cohen-Hatton.

I nodi’r Wythnos Addysg Oeddolion yng Nghymru, rwy’n bwrw golwg ar y ngwaith gyda Gweithdy DOVE, profiad grymus a drawsnewidiodd f

Ar ôl cael ei gwneud yn ddigartref yn 15 oed, brwydrodd Sabrina yn erbyn rhagfarn a rhagdybiaethau, a daeth yn ddiffoddwr tân dair blynedd yn ddiweddarach. Yna aeth ymlaen i astudio am radd gyda’r Brifysgol Agored, cyn ennill ei doethuriaeth ym Mhrifysgol Caerdydd.

Fel Prif Swyddog Tân yng Ngwasanaeth ac Achub Gorllewin Sussex, mae hi bellach yn un o ddiffoddwyr tân hynaf y DU, yn ogystal â bod yn seicolegydd ac yn awdur sawl llyfr.

Yn siarad yn Eglwys Norwyaidd Caerdydd, trafododd Sabrina sut y mae tlodi’n effeithio ar iechyd a lles, sut y gall rhagdybiaethau bennu’r dyfodol i lawer, a sut y gall addysg ddod yn arf yn erbyn gwrth-tlodi. Gan dynnu ar ei phrofiad ei hun o draw-effaith addygs, rhoddodd Sabrina glod i waith y Brifysgol Agored, Prifysgol Caerdydd, a’r Big Issue, y cylchgrawn a werthodd ar un adeg yng Nghasnewydd, ac y mae hi bellach yn llysgennad iddo.

Mae’r ddarlith hon yn ddigwyddiad blynyddol i gofio bywyd Raymond Williams, un o feddylwyr cymdeithasol mwyaf Cymru ac Ewrop. Fe’i trefnir gan Sefydliad Dysgu a Gwaith, a’i chefnogir gan y Brifysgol Agored yng Nghymru.

Ar ôl ei sgwrs, ymunodd y Gweinidog Addysg Bellach ac Uwch, Vikki Howells AS â Sabrina ar gyfer sesiwn holi ac ateb.

Dywedodd y Gweinidog:

“Roedd yn fraint bod yn rhan o Ddarlith Goffa Raymond Williams eleni. Mae taith eithriadol Dr Sabrina Cohen-Hatton o ddigartrefedd yng Nghasnewydd i Brif Swyddog Tân yn dangos yn gryf sut mae addysg yn llwybr gwirioneddol allan o dlodi. Fel Gweinidog dros Addysg Bellach ac Uwch, rwyf wedi ymrwymo i adeiladu system addysg sy’n cyrraedd pawb, yn enwedig y rhai sy’n wynebu’r heriau mwyaf. Credai Raymond Williams fod addysg yn creu gobaith – mae stori Dr Cohen-Hatton yn profi pam mae hyn yn bwysig”.

Dywedodd Dr Sabrina Cohen-Hatton:

“Credai Raymond Williams y gall addysg fod yn arf i helpu pobl allan o dlodi, sydd yn rhywbeth y gallaf ei dystio. Un o’r heriau mwyaf yw sut mae eraill yn ein gweld ni, a sut rydym ni’n ein gweld ni ein hunain. Byddwn yn aml yn dweud wrthym ni ein hunain na allwn ni ei wneud, a dyna pam ei bod hi mor hanfodol ein bod ni’n parhau i gael gwared ar rwystrau anweledig sy’n atal pobl rhag cyrraedd eu potensial.”

Archwiliwch Ddarlithoedd Coffa Raymond Williams yn y gorffennol

Darllen mwy

14 Ionawr 2026

Partneriaethau Dysgu Oedolion yng Nghymru

Mae Dysgu Oedolion yn y Gymuned (ACL) yn darparu cyfleoedd dysgu hyblyg i oedolion a theuluoedd, a gyflwynir mewn lleoliadau yn y gymuned i ddiwallu anghenion lleol. Mae Partneriaeth Dysgu Oedolion ym mhob ardal Awdurdod Lleol ac arweinyddiaeth ar gyfer dysgu oedolion yn y gymuned ym mhob Awdurdod Lleol a Sefydliad Addysg Bellach.

Darllen mwy

13 Ionawr 2026

Gwobrau Ysbrydoli! Addysg Oedolion

Mae enwebiadau wedi agor gyfer Gwobrau Ysbrydoli! Addysg Oedolion 2026 Caiff y gwobrau blynyddol eu trefnu gan y Sefydliad Dysgu a Gwaith mewn partneriaeth gyda Llywodraeth Cymru a maent yn dathlu llwyddiannau eithriadol unigolion a phrosiectau cymunedol yng Nghymru sy’n dangos angerdd, ymroddiad ac egni rhagorol i’w gwella eu hunain a’u cymuned drwy ddysgu gydol oes.

Darllen mwy

1 Ionawr 2026

Gwobrau Ysbrydoli! Tiwtoriaid

Mae Gwobrau Ysbrydoli! Tiwtoriaid blynyddol yn dathlu gwaith tiwtoriaid a mentoriaid wrth gefnogi dysgu gydol oes ledled Cymru. Rydym yn gwahodd enwebiadau ar ran unigolion rhagorol y mae eu hymroddiad, gwybodaeth a sgiliau addysgu wedi rhoi’r hyder i oedolion gymryd rhan mewn dysgu a thrawsnewid eu bywydau.

Darllen mwy

17 Rhagfyr 2025

Cymhelliannau, Dyheadau a Rhwystrau Dysgu Oedolion

This research was in partnership with the Learning and Work Institute Cymru to gain greater insight into adult learner experiences of further and higher education in Wales as this is largely a missing voice from the recent literature.

Darllen mwy

3 Rhagfyr 2025

Dysgu fel Teulu

Mae dysgu fel teulu yn newid bywydau. Pan fo cyfleoedd dysgu ar gyfer oedolion wedi eu cysylltu gydag addysg plant yn y teulu, dengys tystiolaeth fod hynny yn meithrin cymhelliant, hyder ac ymroddiad i ddysgu.

Darllen mwy

7 Tachwedd 2025

Sylw ar Gasnewydd – Lle o fewn lle

Mae Ufi VocTech Trust, mewn partneriaeth gydag Addysg Oedolion Cymru, Cyngor Dinas Casnewydd a’r Sefydliad Dysgu a Gwaith, wedi cyd-lansio cynllun arloesol seiliedig ar le i integreiddio addysg a chyfleoedd datblygu sgiliau yng nghymunedau dwyrain Casnewydd.

Darllen mwy

7 Tachwedd 2025

Rhoi sylw i arwyr addysg oedolion – dathlu’r tiwtoriaid sy’n ysbrydoli, cefnogi a thrawsnewid bywydau bob dydd

Mae’r Sefydliad Dysgu a Gwaith yn cyhoeddi lansio Gwobr Ysbrydoli! Tiwtoriaid 2026, sy’n dathlu ymroddiad, angerdd ac effaith tiwtoriaid addysg oedolion ledled Cymru.

Darllen mwy

10 Hydref 2025

Paid Stopio Dysgu: Dathlu Llwyddiant yng Ngwobrau Ysbrydoli! Addysg Oedolion Eleni

Fis diwethaf roedd Abertawe yn llawn dathlu wrth i ni anrhydeddu llwyddiannau anhygoel dysgwyr sy’n oedolion yn y seremoni wobrwyo. Roedd yr ystafell yn llawn emosiwn, cynhesrwydd a straeon grymus am ddyfalbarhad a llwyddiant. Mae pob stori yn enghraifft wych o effaith dysgu gydol oes fel catalydd ar gyfer newid sy’n agor drysau, yn meithrin hyder ac yn sbarduno gwir drawsnewid.

Darllen mwy